Nedir.Org *
Sponsorlu Bağlantılar
admin

Nazım Nedir


Resim Ekle Dosya Ekle Video Ekle Soru Sor Bilgi Ekle
Nazım belli bir ölçü ve kalıp esas alınarak üretilmiş edebi ürünlerdir. Kısaca bütün şiir ve şiirler metinlerdir. Hece vezni gibi belli bir kalıp ve ölçü kaygısı güdülerek yazılır. Kelime anlamı olarak nazım dizme, düzenleme, sıralama anlamına gelmektedir. Edebiyattaki anlamı ise iki anlatım yolundan biri: Duyguları, istekleri, uyum (ahenk) ve ritm sağlayan herhangi bir ölçüye göre sıralanmış sözlerle anlatma, gerekli ses benzeşmeleri katarak etkiyi çoğaltma yolu.

Nazıma ahenk ve ritm kazandıran öğelere, yollara başvurma zorunluğu, anlamı, anlaşılmayı ikinci plana atabilir. Ses ve sözün birlikte çağrışım ve duygu kolaylıkları sağlayan yinelemelerle kullanımı nazıma bir de müzik etkisi katar. Bu yüzden en eski manzumeler hep ezgiyle birlikte doğmuştur, müzik eşliğinde okunur.

Nazımda daha çok duyguların işlenmesi, onun amacına uygun bir tutumsa da nazımda düşünce yoktur anlamına gelmez. Öncelikle duygusal bir coşku yaratmayı amaç edinen nazım; düşüncelerin de en kolay iletilen, genellikle çoğunlukça hemen anlaşılabilen bölümünü yeğler. Akılda kalıcı, ezberlemeyi kolaylaştıran, unutmayı zorlaştıran çağrışım ilkelerine dayanır. Nazmın en küçük birim dize (mısra), bu bakımdan bir anlam birliği değil bir ses ve uyum bütünlüğüdür. Hiçbir ölçüye uymaz görünse de yaratıcısının bulduğu ve vazgeçemediği özgün bir yapıdadır. Bir dizeden fazla satır kümelenişlerine bent (bend) denir.

Nazım Türleri

1- Şiir
2- Destan
3- Ağıt
4- Mesnevi
5- Eleji

Nazım Birimi

Nazım birimi, nazım şekillerinde ölçü olarak kullanılan parçaya denir. Şiir mısralardan oluşur. Mısraların kuruluşu, kümelenişi nazım birimini meydana getirir. Türk şiirinde; halk şiirinde ayrı, divan şiirinde ayrı nazım birimleri kullanılmıştır. 1940'lı yıllardan sonra da serbest nazım şekilleri denenmiş, bentler nazım birimi olmuştur.
 
İslamiyet öncesi Türk edebiyatında bir ölünün ardından duyulan acıyı anlatmak için söylenen sagu isimli şiirlerde ve aşk, doğa sevgisi, kahramanlık temalı koşuk ismi verilen şiirlerde nazım birimi dörtlüktür.
 
İslamiyet etkisinde gelişen Türk halk edebiyatında dörtlük nazım birimi kullanılmaya devam edilmiştir. Milli edebiyat döneminde ve cumhuriyetin ilk 10-15 yılında da dörtlükler kullanılmıştır. Dörtlük, bir geleneğin devamıdır.
 
İslamiyet etkisinde gelişen Türk edebiyatının ikinci kolu, divan edebiyatıdır. Bu edebiyat Arap ve Fars edebiyatlarından etkilenmiş, zaman içinde millîlik kazanmış bir edebiyattır. Divan edebiyatı, şekil, konu, dil bakımından halk edebiyatından farklıdır. Bu edebiyatın nazım birimi beyittir. Az da olsa dörtlüklerle kurulan, ancak yabancı kaynaklı (Murabba gibi) şiirlere de rastlanır. Ayrıca nazım birimlerine bend, mısra, dize de girebilir.

Nazım Şekli Nedir

Bir yapıt ya da yazınsal yaratının dışsal yapısına, içerik dışında kalan öğelerine “biçim (şekil)” denir. Manzumelerin uyak örgüsü, nazım birimi, ölçüsü ve konusuna göre kazandığı dış özelliğin genel adına ise “nazım biçimi (şekli)” denir.

Nazım Şekilleri Nelerdir

Gazel, Rubai, Kaside, Tuyuğ, Mesnevi, Murabba, Kıt'a, Şarkı, Müstezat, Terkib-i Bent, Terci-i Bent, Musammat olmak üzere 12 (on iki) türe ayrılır.

Halk Edebiyatı Nazım Şekilleri

a. Anonim Halk Edebiyatı Nazım Şekilleri

1-Mani: 7’li hece ölçüsü ile söylenen, tek dörtlükten oluşan şiirlerdir.
2-Ninni: 7’li 8 veya 9’lu hece ölçüsü. aaaa
3-Ağıt: Bir kişinin ölümünden duyulan acı. abab – cccb – dddb – eeeb …
4-Türkü: Türküler 8 , 10 veya 11’li hece ölçüsü. Aşk, tabiat, sevgi ve güzellik konuları işlenir.

b. Aşık Edebiyatı Nazım Şekilleri

1-Koşma: Dörtlük sayısı 3 veya 5 tir. 11 li hece ölçüsü kullanılır. abab – cccb – dddb … Konu olarak aşk, tabiat, sevgi ve güzellik işlenir. Güzelleme – Koçaklama – Taşlama – Ağıt
2-Semai: 8 li hece ölçüsü kullanılır. 3 veya 5-6 dörtlükten oluşur. Güzellik, aşk, tabiat konuları işlenir.
3-Varsağı: 8 li hece ölçüsü ile söylenir. Semai ile benzerlik gösterir. Varsağı nın Semai den farkı Varsağı da erkekçe yiğitçe bir söyleyiş vardır. Bre – hey gibi ünlemler kullanılır.
4- Destan: Dörtlük sayısı sınırlı değildir. Hece ölçüsü 11'li kalıbıdır. Son dörtlükte şairin mahrası bulunur. Konu olarak savaş, kahramanlık, kavga, isyan, yangın gibi konular, ayrıca dalkavukluk, parasızlık ve gülünç olaylar işlenir.

c. Tekke ve Tasavvuf Edebiyatı Nazım Şekilleri

1-İlahi: Konusu din ve çeşitli insanlardır. Allah’ a yalvarma ve onu övme vardır. 7'li 8'li 11'li hece ölçüleri ile yazılır. İlahiler 3 ile 7 dörtlükten meydana gelir. YUNUS EMRE
2-Nefes: Bektaşi tarikatına ait tekke şairlerinin kendi tarikatlarının düşüncelerini yaymak için söyledikleri şiirlerdir.
3-Deme: Alevi ve Kızılbaş şairlerin kendi düşüncelerini dile getirdikleri bestelenen bir nazım biçimidir. 8 li hece ölçüsü kullanılır. 3 veya 5 dörtlükten oluşur.
4-Devriye: Vezin, şekil ve kafiye bakımından ilahiye benzer. Devriye de insanın Allah’ tan gelip yine Allah’ a gideceği konusu işlenir.
5-Nutuk: Şekil yönüyle koşmaya benzer. Tarikata yeni girenlere, mürşitlerin bilgi vermek için söyledikleri şiirlerdir.
6-Şathiye: Nefesin bir türüdür. Tanrı ile konuşur ve şakalaşırcasına yazılan şiirlerdir.

Batı Edebiyatı’dan Alınan Nazım Şekilleri

1-Sone: Edebiyatımıza Servet-i Fünun devrinde Fransızlar dan girdi. Toplam olarak 14 mısradır. Kafiye düzeni abab – abba – ccd – ede dir.
2-Terza–Rima: Bir başka batı edebiyatı nazım biçimidir. Kafiye düzeni aba – bcb – cdc – d şeklindedir.
3-Serbest Müstezat:Bu nazım biçiminde düşünceler, dizeden dizeye atlayarak devam eder. Nazım, giderek nesre yaklaşmış olur.



Nazım Resimleri

Nazım Sunumları

Nazım Soru & Cevap

Bu yazı hakkında ilk soru soran sen ol..

Nazım Ek Bilgileri

  • 0
    2 yıl önce

    Nazım Nedir?
    Hece ve durak bakımından denk ve kendi başına bir bütün olan kafiyeli söz dizisi, manzume, koşuk

  • 0
    2 yıl önce

    Nâzım Nedir?
    Düzenleyen, düzene koyan, tertip eden
    Cümle 1: Bunun nesi iyi? - H. Taner


Sende Bilgi Ekle

Bu yazının geliştirilmesine yardımcı ol.

Yazı İşlemleri
İlgili Yazılar
01 | Düzyazı
02 | Nazım
03 | Terci-i Bent
04 | Nesir
05 | Mısra
06 | Dize
07 | Mani
08 | Terkib-i Bent
09 | Nazım Şekilleri
10 | Gazel
11 | Mısra-ı Berceste Örnekleri
12 | Müseddes
13 | Murabba
14 | Devriye
15 | Koşma
16 | Semai
17 | Güzelleme
18 | Rubai
19 | Nazım Şekli
20 | Şathiye
21 | Tuyuğ
22 | Musammat
23 | Ninni
24 | Muhammes
25 | Lugaz
Sen de Ekle

Sende, bu sayfaya

içerik ekleyerek

katkıda bulunabilirsin.

(Resim, sunum, video, soru, yorum ekle..)